| 人称类动词
|
||||||||||
| |
|
第一人称 |
复数 |
第二人称 | ||||||
| 尊称 |
复数 |
第三人称 |
疑问 |
否定 |
特殊 |
|||||
| 直接 |
过去时 |
تۇم _ دۇم تۈم _ دۈم تىم _ دىم |
تۇق _ دۇق |
تۇڭ _ دۇڭ تۈڭ _ دۈڭ تىڭ _ دىڭ |
تىڭىز - دىڭىز |
لار |
تى _ دى |
مۇ |
ما _ مە |
|
| 现在时 |
ۋات _ ىۋات _ ۇۋات _
ۈۋات |
ەم _
ام،第一人称加مۇ |
ما _ مە |
كۆرمەكتىسىلەر ،مەكتە،ماقتا |
||||||
| 将来时 |
ىمەن يمەن |
ىمىز يمىز |
ىسەن يسەن |
ىسىز يسىز |
لەر |
ىدۇ يدۇ |
ەم _
ام،第一人称加مۇ |
ما _ مە |
|
|
|
反复过去时（2种） |
将来时形动词与ئىدى各种人称变化连用 |
|
|
|
||||||
| ەتتىم اتتىم يتتىم |
ەتتۇق اتتق يتتق |
ەتتىڭ اتتىڭ يتىڭ |
ەتتىڭىز اتتىڭىز يتىڭىز |
لار |
ەتتى اتتى يتتى |
ەم _ ام،مۇ |
ما _ مە |
与条件式连用表示对过去可能发生的行为的一种估计、虚构或愿望 |
||
| 曾经过去时 |
过去时形动词与ئىدى各种人称变化连用 |
|
|
|
||||||
|
当时过去时（2种） |
现在时形动词与ئىدى各种人称变化连用，表示以前经常发生的行为 |
|
|
|
||||||
| ۋاتات _ ىۋاتات _
ۇۋاتات _ ۈۋاتات |
ەم _ ام |
ما _ مە |
|
|||||||
| 间接 |
过去时 |
状+تىمەن |
状+تىمىز |
状+سەن |
状+سىز |
状+سىلەر |
状+تۇ |
مۇ |
ما _ مە |
|
| 现在时 |
（ۋېتىپ)各+تىمەن |
（ۋېتىپ)各+تىمىز |
（ۋېتىپ)各+سەن |
（ۋېتىپ)各+سىز |
（ۋېتىپ)各+سىلەر |
（ۋېتىپ)各+تۇ |
مۇ |
ما _ مە |
第三人称疑问式加مۇ以后，ئۇ弱化为ئى |
|
|
将来时（2种） |
|
ەم _ ام،مۇ |
ما _ مە |
|
||||||
| غۇدەك _ قۇدەك _
گۈدەك _ كۈدەك |
程度形动词，后面再加人称，第三人称不用加人称 |
|||||||||
| 其他 |
连动过去时 |
ۋىدىم（各） |
ۋىدۇق（各） |
ۋىد | ||||||
