[每日一译][法律]拉丁文法律格言集锦
2013-07-27 17:19阅读:
'to bring about the rule of righteousness in the
land.... so that the strong should not harm the weak.'
“让正义的统治降临大地,使强者不能欺凌弱者” ---
《汉谟拉比法典》序言
法律的智慧来源于常识与严谨分析的科学结合。当机械教条的解释与推理却得出明显违反正义的结论时,就有必要返璞归真,重新审视那些发人深邃曾经给予一代代人启迪与激励的关乎人类对公平正义的朴素智慧,并从中汲取信仰,找回分辨是非善恶的直觉。
Fiat justitia ruat caelum --- Let
justice be done though the heavens fall.
---- 我们要伸张正义,哪怕天塌下来
Ubi jus ibi remedium est
--- Where there is a right there must be a remedy.
---- 没有救济,就谈不上有权利
Ubi eadem ratio ibi idem jus, et de similibus idem est
judicium
---- 相同的案情法律与判决也必须相同
Suppressio veri expressio falsi --- A
suppression of truth is equivalent to an expression of
falsehood.
---- 压制真相等同于说谎
Rex est major singulis, minor universis --- The
King is greater than individuals, less than all the
people.
---- 国王在个人之上,但在众人之下
Nemo se accusare debet, nisi coram Deo.
---- 除了面对上帝,任何人不得被强迫对自己做不利的指控
Vigilantibus non dormientibus aequitas subvenit
--- Equity aids the vigilant, not those
sleeping.
---- 衡平法只救济那些积极维护自己权利的人,而不保护懒惰疏忽者
Justitia nemini neganda est
--- Justice is to be
denied to no one.
---- 任何人都应得到公正的对待
Nemo bis punitur pro eodem delicto --- No
one can be twice punished for the same offence.
---- 任何人都不能因为相同过错被处罚两次
Acta exteriora iudicant
interiora secreta
----
法律通过外在的行为去推断内在的主观意图
Fatetur facinus qui judicium fugit --- He who
flees judgment confesses his guilt.
---- 试图逃避审判等于自己招认罪行
Festinatio justitiae est noverca infortunii
---- 草率匆忙地寻求正义其实是在孕育巨大的灾祸
Cujus est solum, ejus est usque ad coelam,et ad inferos
---- 一个人拥有土地的同时就拥有土地之上的天空和地面下的土壤
Discretio est discernere per legem quid sit justum
---- 自由裁量的权力必须依照公正的原则行使
Crescente malitia crescere debet et poena ---
Vice increasing, punishment ought also to increase.
---- 犯下的恶行越大,给予的刑罚也必须越重
Ei incumbit probatio qui
---- 提出理由的那个人有责任去证明自己的说法
Qui sentit commodum, debet
et sentire onus
---- 任何人享受了利益的同时也就承担了相应的义务
Arma in armatos sumere jura sinunt
---- 法律允许用武器去反抗暴力
Cogitationis poenam nemo patitur.
---- 任何人都不应当仅仅因为意图或想法而被处罚.
Sic utere tuo ut alienum non laedas
---- 享受自己的财产与自由的前提是不得去损害别人的
Rex quod injustum est facere non potest --- The
King cannot do what is unjust.
---- 即使国王也不得做违反公正的事
Ut poena ad paucos, metus ad omnes, perveniat
---- 法律可能只能惩处到一部分人,但却能够威慑所有人
Quod non apparet, non est
---- 在法律看来没有出现过的就是不存在的
Salus populi suprema lex esto
---- 人的安危与福祉永远是最终极的法律
Ignorantia facti excusat,
ignorantia juris non excusat
---- 对事实的不知情是可以原谅的,但对法律的不知情不能
Ultra posse nemo obligatur
---- 法律不得强迫任何人做他办不到的事
Nemo prohibetur pluribus defensionibus uti ---
No one is forbidden to make use of defences.
---- 法律不能禁止任何人自我辩解的权利
Lex succurrit ignoranti --- The law succors the
ignorant.
---- 法律应当原谅那些纯良无知者
Interpretatio fienda est ut res magis valeat quam
pereat
---- 法律必须按照能让事物产生效力的方式去解释,而非使其无效的方式
Actio non datur non
damnificato --- An action is
not given to one who is
not injured.
---- 权利没有被损害的人没有资格提起诉讼
Nullum crimen, nulla poena sine praevia lege
poenali.
---- 在法律没有定为罪行的情况下不得判处任何人有罪
Derivativa potestas non potest esse major primitiva
---- 任何人行使权力都不能超出所授予给他的权力
De minimis lex non curat --- The law does
not notice trifling matters.
---- 法律不应当理会无聊琐碎的滥诉
Nullus commodum capere potest ex sua injuria
propria
---- 法律不得允许任何人从自己的过错中获利
Nemo punitur pro alieno delicto
---- 任何人都不应当由于不是自己犯下的罪过而受处罚
Merito beneficium legis amittit, qui legem ipsam
subvertere intendit
---- 违反法律者丧失了从法律中获得救济的权利
Voluntas in delictis non exitus spectatur
--- In offences the intent and not the result is looked
at.
---- 法律应当根据意图而非造成的后果来判定有罪
Interest reipublicase ut sit
finis litium
---- 不允许存在没完没了的冗长诉讼是符合国家利益的
Nemo judex in sua causa.
---- 任何人都不得在涉及自己的案件中充当法官审判
Ex turpi causa non oritur actio --- No action
arises on an immoral contract.
---- 法律不允许依据一个违反公德良知的合约提起诉讼
Cursus curiae est lex curiae
---- 法庭的程序与习惯也是法律的一部分
Allegans contraria non est audiendus
---- 法律不应当理睬那些那些说法前后不一改口说反话的人
Volenti non fit injuria
--- An injury is not done
to one consenting to
it.
---- 那些知情并自愿接受损害后果的人无权索取赔偿
Res inter alios acta alteri nocere non
debet
---- 两个人之间的交易对不知情的第三方没有任何效力
Quod constat curiae opere
testium non indiget
---- 显而易见的事实是无需证人证明的
Pendente lite nihil innovetur
---- 诉讼一旦开始任何人都无权再改变任何说法
Qui tacet consentire videtur
--- He who is silent appears
to consent.
---- 知情并保持沉默者视同默认
Lex nil frustra facit
- The law does nothing in
vain.
---- 法律不应当作出不起作用的判决
Invito beneficium non datur - A benefit
is not conferred upon one against his consent.
---- 法律不得违背个人的意愿去授予其利益
Ambiguitas contra stipulatorem
est
---- 任何有歧义的内容都应当按对起草内容的那方不利的方式去解释
Legibus sumptis desinentibus
legibus naturae utendum
est
---- 当国家的法律无法实现公正时就应当适用自然法
Nemo cogitur suam rem
vendere, etiam justo pretio
---- 任何人都不得被强迫出售自己的财产,即使价格是公道的也不行
Injuria non excusat
injuriam --- A wrong does
not excuse a wrong.
---- 一个过错不得成为替另一个过错辩解的借口
Fictio cedit veritati; fictio
juris non est, ubi veritas
----
任何推断或拟制都要屈从于事实真相,在真相面前没有任何再推测的空间
Casus fortuitus non est
spectandus; et nemo tenetur
divinare
---- 意外事件是那种人们无法预见的后果,因此也无人对此负责
Quod ab initio non
valet, in tractu temporis non
convalescit
---- 一开始就无效的事物不会因为时间变化而成为有效的
In novo casu novum
remedium apponendum est ---
In a new case a new
remedy is to be
applied.
---- 对于新的情况就应当给予新的救济
Causa proxima, non remota
spectatur
---- 法律只考虑最直接的因果关系,而非那些过于遥远缺乏联系的因素
Quod prius est verius
est --- What is first
is more true.
---- 在法律看来最初的说法或反应也就是最真实的
Lex indendit vicinum vicini
facta scire
---- 在法律看来任何人都不能推说不知道自己身旁的人在干什么
Ad ea quae frequentius acciduunt jura adaptantur
---- 法律应当符合更为常见的事实与常识而不是相反
In casu extremae necessitatis omnia sunt
communia
---- 在极端迫切需要的紧急情况下任何行为都被视为正常的
Generalia specialibus non
derogant.
---- 法律不允许从特殊情形去反推一般原则.
(翻译:徐冠宇 转载请注明)