威尔士语
cath“猫”- fy nghat“我的猫”、dy gath“你的猫”、ei chath“他的猫”
爱尔兰语
teach“房子”-a dteach“他们的房子”
dán“诗歌”- a ndán“他们的诗歌”
布列塔尼语
breur“兄弟”-ho preur“你的兄弟”
kador“椅子”-va c’hador“我的椅子”
penn“头”-va fenn“我的头”
威尔士语的词首音变系较为复杂,分为三大类:软音异变(Soft mutation)、气音异变(Aspirate
mutation)和鼻音异变(Nasal
mutation)。另外,并非所有辅音都会发生音变,只是部分辅音存在这个现象,而且同一个辅音可能发生多种音变,有是还依据词性而定。音变情况大如下:
原始辅音
软音异变
气音异变
鼻音异变
c
g
ch
ngh
p
b
ph
mh
t
d
th
nh
g
消失
无
ng
b
f
无
m
d
dd
无
n
ll
l
无
无
m
f
(mh)
无
rh
r
无
无
n
无
(nh)
无
g开头的词发生软音异变时消失不见,如: gardd“花园”-dy
ardd“你的花园”。“无”是指不变化。表格括号里的音变只发生在口语中,不反映在书面语正字上。
4.名词
4.1 名词的性
威尔士语名词的性除了根据自然性别之外不能从词尾判断,需要单独记忆。
4.2 定指
威尔士语中在名词前加定冠词表示定指。定冠词有yr、y和’r三种形式。yr加在元音及h开头的词前,y加在辅音开头的词前,’r加在元音结尾的词后面,如:
yr iaith“语言”、yr halen“盐”、yr ynys“岛”
y tynged“命运”、y barcud“风筝”、y tŵr“塔”
i’r hebog“对老鹰”、y ci a’r gath“狗和猫”、Pwy ydy’r pennaeth?谁是头儿?
威尔士语的定冠词常出现在地名中,如:Yr Aifft埃及、Yr Almaen德国、Yr Ariannin阿根廷、Yr
Eidal意大利、Y Ffindir芬兰、Y Swisdir瑞士、Yr
Alban苏格兰。Iwerddon爱尔兰一般不加定冠词。威尔士的一些地名也常加定冠词如:Y Barri巴里、Y
Drenewydd牛顿(Newtown)、Yr Wyddgrug摩尔得 (Mold)。
阴性名词加y(r)时要发生软音变异,如:cath-y gath,merch-y ferch女孩,gafr-yr
afr山羊(由于g在变异时脱落,单词实际上成为了元音开头的词,所以用定冠词yr而不是y。)。另外,ll、rh开头词虽然有对应的变异形式,但是在y后面不变。如:llaw-y
llaw手,rhaw-y rhaw铲
4.2 复数
威尔士语的复数构成异常复杂,词典里一般会标注复数形式,以下略举一些例子。
geiradur-geiriaduron词典、castell-cestyll城堡、car-ceir汽车、mab-meibion儿子、gardd-gerddi花园、cyfaill-cyfeillion朋友、iaith-ieitheodd语言、blodyn-blodau花、cyfieithydd-cyfieithwyr译者、tôn-tonau(数量)顿、peiriant-peiriannau机器、camera-camerâu照相机、tywysog-tywysogion王子、gwleidydd-gwleidyddion政治家、afal-afalau苹果、braich-breichiau手臂、allwedd-allweddi钥匙、basged-basgedi篮子、adain-adanedd翅膀、bys-bysedd手指、gwraig-gwragedd女人
威尔士语复数用法中有一项挺特别。当“一”以上的数词修饰名词时,英、法、德、俄等语言的名词一般要变成复数,而威尔士语“十”以内的数词后面只用单数,“十”以上才用复数。
一些词也用复数形式,比如“数词+年”的时候,年blwyddyn要变成特殊的复数形式blynedd,如:deng
mlynedd“十年”【deng是deg的变形,用于m开头的词,blynedd词首的b异变为m】

威尔士首府加的夫(威尔士语:Caerdydd,英语:Cardiff)港口夜景
5.形容词
形容词在威尔士语一般放在被修饰词之后,如:bachgen bach小男生【bachgen:男孩,bach:小】、mynydd
uchel高山、ffilm
hir长的电影。hen“老的”、hoff“喜欢的”、prif“主要的”、peth“少量的”等词享有前置“特权”,与它们连用的名词要发生软音异变,如:hen
ddyn(
形容词修饰阳性名词时无音变,而修饰阴性名词会发生软音异变,如:
merch+da>merch dda 好女孩
cath+mawr>cath fawr 大猫
tref+bach>tref fach 小镇
复数阳性或阴性名词后的形容词无需音变,如:
merched pert 漂亮的女孩们
plant drwg 坏孩子们
威尔士语的形容词有级的变化,除了比较级和最高级外,还有等同级(Equative),等同级表示“和……一样……”。
三种级的变化可以通过词汇手段和词法手段实现。
-词汇手段(在形容词原级前加各种副词)
等同级加mor,比较级加mwy,最高级加mwya
例如:cryf“健壮”-mor gryf, mwy cryf, mwya cryf
-词法手段(在原级后加词缀)
等同级加-ed,比较级加-ach,最高级加-a/af
例如:cryf-cryfed-cryfach-cryfa(f)
也有一些词的变级不规则,如:
da好-mor dda/cystal, gwell, gorau
drwg坏-mor ddrwg/cynddrwg, gwaeth, gwaetha
mawr大-mor fawr/cymaint, mwy, mwya
bach小-mor fach/cyn lleied, llai, lleia
hen老-mor hen, henach, hena
ifanc年轻-mor ifanc, ifancach, ifanca
hawdd易-mor hawdd, hawddach/mwy hawdd, hawdda/mwya hawdd
anodd难-mor anodd, mwy anodd, mwya anodd
agos近-mor agos, agosach, agosa
hir长-mor hir, hirach, hira
用例:
-等同级
1)mor+软音异变(除ll和rh开头的词)+ â(p,t,c开头的词要发生气音异变)/ag(元音前)
Mae Alun mor gryf â Siân. Alun和Siân一样强壮。
Dydy’ch esgidiau chi ddim mor rhad â f’esgidiau i.
你的鞋子不如我的便宜。
Mae’i ffrog hi mor wyn ag eira. 她的裙子洁白如雪。
2)cyn+等同级(词缀形式)+â/ag
Rydw i cyn gryfed â fe. 我和他一样健壮。
Ydy’r menyn yma cyn rhated â’r menyn yna? 这块黄油和那块一样便宜?
-比较级
yn(’n)+比较级+na(p,t,c要气音异变)
Mae e’n fwy tal na chi. 他比你高。
Mae e’n gryfach na chi. 他没你壮。
-最高级
Fe oedd y bachgen tala yn y dosbarth. 他是班里最高的男生。
Hi ydy’r ferch fwya prydferth yn yr ysgol. 她是学校里最漂亮的女生。
6. 数词
-基数词(1~10):un, dau(阳性)/dwy(阴性), tri(阳性)/tair(阴性),
pedwar(阳性)/pedair(阴性), pum(p), chwe(ch), saith, wyth, naw,
deg
-序数词(1st~10th):cynta, ail, trydydd(阳性)/trydedd(阴性),
pedwerydd(阳性)/pedwaredd(阴性), pumed, chweched, seithfed, wythfed,
nawfed, degfed
威尔士语数词的用法比较复杂,主要是形态多变以及时不时要让后面的词“变异”。略举如下:
un“一”
引发其后的阴性词变异,但是ll和rh开头的词例外,如:un+merch=un ferch一个女孩,un+llaw=un
llaw一只手。
dau“二”引发阳性词变异,如:dau+bachgen=dau fachgen
两个男生。dwy“二”引发阴性词“突变”,如:dwy+cath=dwy gath两只猫
书面语中,tri“三”和chwe“六”让后面的词发生气音异变,如:tri+car=tri char三辆车,tri+cap=tri
chap三顶帽子,chwe+punt=chwe phunt六英镑。
另外,一到十的数字后面直接加名词,而十以上的数字需要加o(软音异变)和名词的复数形式。如:
un deg tri o fechgyn十三个男生
un deg tair o ferched 十三个女生
cant o lyfrau 一百本书
hanner cant o dai 五十座房子
序数词的用法也有很多吊诡的现象,除了cynta“第一”之外,其他序数词都放在名词前面,cynta始终位于名词之后,如:
yr ail dŷ 第二幢房子,y trydydd bachgen 第三个男生,y nawfed llyfr 第九本书
而 y tŷ cynta第一座房子,y bachgen cynta第一个男生,y llyfr cynta第一本书
cynta遇到阴性名词要异变,如:y ferch gynta第一个女生
ail“第二”后面无论何种性的名词都要异变,如:yr ail fachgen第二个男生、yr ail ferch第二个女生
Hanes Cymru(威尔士的历史)
7. 代词
7.1 人称代词独立型
我fi, 你ti, 他fe/e,她hi,我们ni, 你们chi, 他们nhw
另有连接式:我finnau, 你tithau, 他yntau,她hithau, 我们ninnau, 你们chithau,
nhwthau他们
7.2 人称代词依附型
-前缀式
我fy, f’, ’y
你dy, d’
他/她ei, ’i, ’w
我们ein, ’n
你们eich, ’ch
他们eu, ’u, ’w
-附加式
我 i
你 di/ ti
他 e/fe
她 hi
我们 ni
你们 chi
他们 nhw
人称代词独立型的用法略举如下:
1)作直接宾语
Gwelais i ti. 我看见了你。
Glywoch chi fi? 你听到我说了吗?
2)在倒装句中作主语
Hi sy’n canu heno. 她今晚唱歌。
3)用于部分介词之后
Ewch gyda fe. 和他去。
Roedd hi’n eistedd gyferbyn â fi. 她正坐在我对面。
人称代词依附形式用法略举如下:
1)在名词前表示领属
Dyma’ch llyfr chi. 这是你的书。
2)置于动名词前等同于宾语
Roeddwn i eisiau ei gweld e. 我曾想见他。
Sut rydych chi’n f’adnabod i? 你是怎么知道我的?
Fyddwch chi’n dod gyda’ch ffrindiau? 你会和你的朋友们一起来吗?
附加式的用法略举如下:
1)作动词的人称及一些介词之后
Canais i. 我唱了。
Weloch chi? 你看见了?
arni hi 在她身上
iddyn nhw 给他们、对他们
2)与后缀式人称代词连用
Ble mae dy gar di?你的汽车在哪?
Dyma’i chi hi. 这是她的狗。
Ydych chi wedi’u clywed nhw? 你听他们说了吗?
Mae e’n f’adnabod i. 他认识我。
7.3 指示代词
y/yr/’r...hwn 这个(阳性)
y/yr/’r...hwnnw那个(阳性)
y/yr/’r...hon这个(阴性)
y/yr/’r...honno那个(阴性)
y/yr/’r...hyn这些
y/yr/’r...hynny那些
用例:
y dyn hwn 这个人
y dyn hwnnw 那个人
y plant hyn 这些孩子
y plant hynny 那些孩子
8.动词
威尔士语没有类似英语、法语、俄语等的不定式(infinitive),动词的基本形式为动名词,既然是名词就有性,除了gafael抓住为阴性,其他均为阳性。动名词可以直接加定冠词、形容词等,如:
canu da 唱得好
y canu gorau 唱得最好
ysgrifennu gofalus 写得仔细
动名词可以由词干直接构成,如:siarad说,cadw保持,darllen读。也可以由名词加词缀派生而出,如:tâl(名词)-talu支付,rhydd自由(名词)-rhyddhau解放。-u,
-o, -i,
-io是常见的动名词词尾,如:crafu挠,saethu射,denu吸引,llyfu舔;rhifo数,rhuthro催促,goleuo点亮;torri切,cyhoeddi出版,berwi煮;teithio旅行,llywio驾驶,parcio停车。此外还有-ed,
-eg, -yd, -an, -ian等词尾。
因为威尔士语缺少真正的动词,在使用的时候经常要同具有系动词功能的bod以及其他助动词组合出场。如:
Naeth y llestri syrthio oddiar y bwrdd.
【naeth助动词,llestri:碗碟,syrthio:掉落】
碗碟都掉到桌子下面了。
8.1 动词的时态体系
1)现在时:bod的变位+(yn/’n)+动名词
bod的变位形式:
-书面语
1sg
rydw i
2sg
rwyt ti(熟人)/rydych chi(尊敬)
3sg
mae e/o(阳)/mae hi(阴)
1pl
rydyn ni
2pl
rydych chi
3pl
maen nhw
-口语(北部方言)
1sg
dw i
2sg
ti
3sg
mae o/hi
1pl
dan ni
2pl
dach ni
3pl
maen nhw
-口语(南部方言)
1sg
rw i, w i
2sg
ti
3sg
mae e/hi, ma’fe
1pl
ni
2pl
ych chi
3pl
maen nhw
疑问式
1sg
ydw i
2sg
wyt ti
3sg
ydy e/o, ydy ni
1pl
ydyn ni
2pl
ydych chi
3pl
ydyn nhw
否定式
1sg
dydw i ddim
2sg
dwyt ti ddim
3sg
dydy e/o ddim,dydy hi ddim
1pl
dydyn ni ddim
2pl
dydych chi ddim
3pl
dydyn nhw ddim
用例
Ti’n edrych yn union fel dy dad. 你看起来就像你父亲。
Ydy’r plant eisiau dod ’da fi i’r siop? 孩子们想和我一起来店里吗?
Mae’r plant yn mynd i’r ysgol ar y bws. 孩子们乘车去学校。
Dydyn chi’n siarad Cymraeg? 你说威尔士语吗?
2) 过去时:动词词干+-ais/aist/odd/on/och/on+人称
动词的过去时变化通常直接在词干上加上述人称,而部分动词的词干有变,如:
addo-addaw 承诺
aros-arhos等待,停止
gwrando-gwrandaw 听
casau-caseu 恨
dadlau-dadleu 争论
dwyn-dyg 偷
dweud-dywed 说
过去时的否定形式中,动词有词首辅音异变,如:
p>ph:prynu>Phrynais i ddim. 我不买。
t>th::talu>Thalais i ddim. 我不付。
c>ch:cerdded>Cherddais i ddim. 我不走。
b>f:boddi>Foddais i ddim. 我不淹没。
d>dd:dysgu>Ddysgais i ddim. 我不教。/我不学。
g>无:gyrru>Yrrais i ddim. 我不驾驶。
ll>l:llithro>Lithrais i ddim. 我不滑。
m>f:methu>Fethais i ddim. 我不败。
rh>r:rhwyfo>Rwyfais i ddim. 我不吵。
例如:
Rhedais i i’r ysgol y bore yma.
今早我跑到了学校。【rhedais=rhed-+-ais跑,y...yma这个,bore早晨】
Bwyton nhw’r cinio i gyd.
他们把晚餐都吃完了。【bwyton=bwyt-+-on吃,cinio晚餐】
3)完成时:bod的变化+wedi+动名词
例如:
Ydyn nhw wedi cyrraedd? 他们到了吗?
Mae’r byd wedi newid, a hynny er gwaeth, mae arna i ofn.
世界已经变了,变得更糟,我害怕。
4)未完成时:bod的未完成时+yn+动名词
bod的未完成时变化:
1sg
roeddwn i
2sg
roeddet ti
3sg
roedd e/hi
1pl
roedden ni
2pl
roeddech chi
3pl
roedden nhw
疑问式
1sg
oeddwn i
2sg
oeddet it
3sg
oedd e/hi
1pl
oedden ni
2pl
oeddech chi
3pl
oedden nhw
否定式
1sg
doeddwn i ddim
2sg
doeddet ti ddim
3sg
doedd e/hi ddim
1pl
doedden ni ddim
2pl
doeddech chi ddim
3pl
doedden nhw ddim
用例:
Roedden nhw’n byw yn Llantrisant. 他们曾居住在兰特里森特。
Roedd e’n canu yn y côr. 他曾在合唱队唱过歌。
5)将来时:bod的将来时+yn+动名词
bod的将来时变化
1sg
bydda i
2sg
byddi di
3sg
bydd e/hi
1pl
byddwn ni
2pl
byddwch chi
3pl
byddan nhw
用例:
Bydda i’n canu yfory. 我明天唱歌。
Byddwn ni’n siopa yn y dref. 他们将在城里购物。

加迪夫大学(Prifysgol Caerdydd)