斯瓦希里语轻松入门 (二)
2010-03-29 23:49阅读:
斯瓦希里语轻松入门
________________J. F. SAFARI 博士著
第十三课
斯瓦希里语动词
斯语动词中所有的不定式,正如我们前面提到过一样,是用KU 作
为开头的,(也就是说,是在词前加上KU 前缀)就像英语中的“to”
在“to go, to come…”一样。
以下是一些最常用的动词:
kusoma 读,学习kulala 睡觉
kuandika 写kuamka 起床
kupika 做饭kuenda 去
kula 吃kuja 来
kunywa 喝kurudi 回来
kuwa 成为kurudisha 归还
kufika 到达kurudia 重复
kuondoka 离开kufunga 关
kujua 知道kufungua 开
kutaka 想要kupenda 喜欢
kuelewa 明白kucheza 玩
kuchoka 厌烦,累kucheka 笑
kuvaa 穿kuchuma 捡,拾
斯语动词有四种表示时态的标志来表示不同的时态,就是:
na,表示现在时
me,表示完成时
33
li,表示过去时
ta,表示将来时
这是在肯定时所用的时态,否定时参见17 课。
一个完整的句子包含主语和谓语,如果主语是人,则使用下面的主
语前缀:
ni- 我tu- 我们
u- 你m- 你们
a- 他wa- 他们
造一个斯瓦希里语句子,我们需要:
a) 主语前缀
b) 时态标志
c) 动词项,包含单音节动词和所有动词。例如:如果使用动词
soma ,“读”,我们把a, b, c 三项加起来得到:
Ninasoma, 我读tunasoma, 我们读
Unasoma, 你读mnasoma, 你们读
Anasoma, 他读wanasoma, 他们读
这是现在时,它代表在英语中的“I read”和“I’am reading”
两者的意
思,在动词“kwenda”,“走”,就表现得很清楚:
a), mtoto anakwenda shule kila siku
b), mtoto anankwenda shule sasa.
这两个句子表达了不同的意思。A 说,孩子天天都去学校。B 说,
孩子现在去学校。现在要想加一个宾语就变得很容易了,例如:
34
ninasoma kitabu kizuri,“我现在在读一本好书”; je, unasoma nini?
“你在读什么?”等等。
完成时态:
Nimesoma, 我读过了tumesoma, 我们读过了
Umesoma, 你读过了mmesoma, 你们读过了
Amesoma, 他读过了wamesoma, 他们读过了
过去时态
Nilisoma, 我读了tulisoma, 我们读了
Ulisoma, 你读了mlisoma, 你们读了
Alisoma, 他/她读了walisoma, 他们读了
将来时态
Nitasoma, 我将要读tutasoma, 我们将要读
Utasoma, 你将要读mtasoma, 你们将要读
Atasoma, 他将要读watasoma, 他们将要读
单音节动词
这些动词之所以被叫作单音节动词,是因为如果不给这些动词加
“ku”前缀的话,他们就只有一个音节。例如,la, ja, fa, nywa, wa,
把动词kula 作为例子,我们就得到:
现在时态
Ninakula,我吃tunakula, 我们吃
Unakula,你吃mnakula, 你们吃
35
Anakula,他吃wanakula, 他们吃
完成时态
Nimekula,我已经吃了tumekula, 我们已经吃了
Umekula, 你已经吃了mmekula, 你们已经吃了
Amekula, 他已经吃了wamekula, 他们已经吃了
过去时态
Nilikula,我吃过了tulikula, 我们吃过了
Ulikula,你吃过了mlikula, 你们吃过了
Alikula,他吃过了walikula, 他们吃过了
将来时态
Nitakula,我将要吃tutakula, 我们将要吃
Utakula,你将要吃mtakula, 你们将要吃
Atakula,他将要吃watakula, 他们将要吃
练习16
单词表
Kuona, 看见samba, 狮子
Sasa, 现在tembo, 大象
Baadaye, 以后twiga, 长颈鹿
Kujifunza, 学习mbwa, 狗
Kwa bidii, 努力paka, 猫
Kupiga kelele, 喊叫(救命,帮助等)
36
将下面的句子翻译成英语:
1, wageni wamefika; mpishi ananpika chakula kingi.
2, Wanawake wanapenda maua; wasichana wanachuma maua sasa.
3, Wagonjwa wamelala; mganga amekwenda kuona simba na tembo.
4, Wezi walifungua mlango, lakini nilipiga kelele,
wakakimbia.
5, Watoto wamekwenda kuona wanyama.
6, Dada amevaa nguo nzuri sana lakini fupi.
7, Wanafunzi wanancheza sasa, watajifunza baadaye.
8, Mwalimu alieleza kila kitu na watu wote walielewa.
9, Watumishi wanachuma matunda na wanacheka sana.
10, Tulikula viazi kwa nyama, lakini wageni walikula ndizi.
第十四课
Kuwa, kuwa na, kuwako
动词“作为”:kuwa
这个动词在现在时里面不是经常出现。它只有一个形态,ni, 就是
“是”。名词和独立人称代词经常用到ni, 否定式是si,“不是”。这
些是:
Mimi, 我sisi, 我们
Wewe, 你nyini, 你们
37
Yeye, 他/她wao, 他们
例如:
Mimi ni mwalimu, 我是老师
Wewe ni mtoto, 你是小孩
Yeye si mwizi, 他不是小偷
Sisi ni wageni Tanzania. 我们坦桑的客人
Nyini ni watu wema. 你们是好人
Wao si walevi. 他们不是酒鬼
Ni 在完成时,过去时,将来时里经常用到。例如:
完成时:
Nimekuwa, 我已经tumekuwa, 我们已经
Umekuwa, 你已经mmekuwa, 你们已经
Amekuwa, 他已经wamekuwa, 他们已经
过去时:
Nilikuwa, 我(过去) tulikuwa, 我们(过去)
将来时:
Nitakuwa, 我将要tutakuwa, 我们将要
动词“有”:kuwa na
动词“kuwa na”,就和“kuwa”一样,在现在时里不经常用到,但
是在其他时态里经常用到。
现在时:
38
Nina, 我有tuna, 我们有
Una, 你有mna, 你们有
Ana, 他/她有wana, 他们有
例如:
Mtoto ana kitabu kizuri. 小孩有一本好书。
Wana visu cikali. 他们有锋利的刀。
Wagonjwa wana mganga mzuri. 病人们有好的医生照顾。
完成时:
Nimekuwa na, 我曾经有过… tumekuwa na, 我们曾经有过…
Umekuwa na, 你曾经有过… mmekuwa na, 你们曾经有过…
Amekuwa na, 他曾经有过… wamekuwa na, 他们曾经有过…
过去时:
Nilikuwa na, 我过去有… tulikuwa na, 我们过去有…
Ulikuwa na, 你过去有… mlikuna na, 你们过去有… 等
等
将来时:
Nitakuwa na, 你将会有… tutakuwa na, 我们将会有…
Utakuwa na, 你将会有… 等等
在某个地方:kuwako
这个动词同样在现在时态里不经常用到。在其他时态里,其出现的
频率和用法和kuwa 一样。Kuwako 的意思是:在某个地方。在用它的
时候表达一个东西或人在一个特定的地方,以区别不同的身份等。例
39
如:“我是一个老师”和“我在学校”这两个句子在斯瓦希里语是不
一样的意思:“是一个老师”是指的具体职业,身份,但是“在学校”
却不是我的内在品质;虽然我是一个老师,但是我晚上还是要在我的
床上睡觉。这种身份和所在地点的区别在现在时态里是很重要的。在
其他的时态里面,动词“在”的同样的形式表达了身份或者在某个地
方的意思。以下的句子相信能清除地解释这一现象:
比较: Tatu ni mwalimu, Tatu 是老师。
和Tatu yuko shuleni, Tatu 在学校。
再比较:Tatu alikuwa mtoto. Tatu 是个孩子。
和Tatu alikuwa shuleni. Tatu 在学校里。
同样: Tatu atakuwa mama. Tatu 将要作妈妈了。
Tatu atakuwa nyumbani. Tatu 将要回家了。
练习17
将下面的句子翻译成斯语:
1, Tatu 是一名老师,她在学校。
2, 我们是孩子,我们在学校。
3, Tatu 病了,她在家。
4, 妈妈看见了Tatu, 她在家(用过去时)。
5, 他们去看Tatu,她在家。
6, 他们将要去看Tatu, Tatu 会在家里。
7, Tatu 有很多书,她是一名老师。
8, Tatu 有一个很好的丈夫,他现在在学校。
40
9, Tatu 有洁净的牙齿和漂亮的衣服。
10, Tatu 吃的很好,身体很健康。
第十五课
谁? 谁的?哪个?什么?
在问有关于人、东西、时间和地点的问题的时候,用以下的词语:
Nani? 谁? 如:nani wewe? 你是谁?
Wa nani? 谁的? Mtoto wa nani ? 谁的孩子?
Watoto wa nani? 谁的孩子?
同样, “谁的书?” kitabu cha nani?
“谁的书?”vitabu vya nani ?(复数)
很明显,上面的例子告诉我们,“谁的”在斯语里是要用前缀的。
它是由-a,“的”和nani, “谁”所组成。更多的前缀见20 课。
Nini? 什么?例:anasema nini? 他在说什么?
Wapi? 哪里? 例:unakwenda wapi? 你去哪?
Hapa,这里。例: nani yuko hapa? 谁在这里?
Kwa nini? 为什么?例:kwa nini unacheka? 你为什么笑?
Kwa sababu。因为。例:ninacheka kwa sababu ninafurahi。我
笑是因为我高兴。
-pi? 哪个? Mtoto yupi? 哪个小孩?
KI/VI kitabu kipi? 哪本书?
41
M/MI mti upi? 哪棵树?
Miti ipi? 哪些树?
N/N nyumba ipi? 哪个房子?
Nyumba zipi? 哪些房子?
J/MA jina lipi? 哪个名字?
Majina yapi? 哪些名字?
U ukuta upi? 哪座墙?
Kuta zipi? 哪些墙?
PA pahala gain? 什么地方? 在这里我们使用另外一个
词,因为pahali papi? 不常用。同样,我们说,kula gain? 吃什
么?
学习时间副词
Juzi, 前天mwaka jana, 去年
Jana, 昨天mwaka iliyopita, 去年
Leo, 今天mwezi uliopita, 上个月
Kesho, 明天wiki iliyopita, 上周
Kesho kutwa, 后天mwaka ujao, 明年
Juzi na jana, 前天和昨天mwezi ujao, 下个月
Juzijuzi, 前几天wiki ijayo, 下周
关于je,的使用方法
Je,是用来提出一个问题的发语词,没有其特殊的意义。由于在使
用je 的时候,句子的结构不发生变化,这样,je 就可以作为一个很
42
好的引起注意的发语词。比较下面两个句子,一个是疑问句,而另外
一个不是。
a) mgeni amefika leo, 今天客人来了。
b) je, mgeni amefika leo? 今天客人来了吗?
Je 如果紧跟在动词后面使用,它的意思就是“怎么样”、“什么”。
如:unasemaje? 你说什么?
Unapikaje? 你怎么做饭?
Unafanyaje? 你怎么做到的?等等…
练习18
将下面的句子翻译成斯语:
1, 孩子们昨天上学了。
2, 谁的妻子是一位很好的教师?
3, Tatu 昨天生病了,在家。
4, 你什么时候去Tatu 家看她?
5, 哪个男人又勇敢又善良?
6, 为什么这个女人今天做土豆?
7, 你说很多人明天都要来?你是怎么知道的?
8, 那个用斯语怎么说?
9, 好医生的病人很多?
10, 坏医生病人很少。
11, 谁在学校看见一个很好的厨师?
12, 你怎样能够做到不遇到困难就学好斯语那?(bila shida)
43
13, 我们每天都到学校学习斯语,我们有很好的老师。
14, 你有一个好老师吗?你天天上学吗?这个老师在哪那?家还
是学校?
15, 我喜欢学习斯语,这是一门简单的语言。
16, 我懂一点斯语,我能说一点。
17, 你在哪里学的斯语?家还是这里?
18, 我在这里学习的斯语,但是老师并不是很好。
第十六课
更多的人称代词
我们已经接触过两种人称代词了:
a) 那些代表自己本身的词:
Mimi, 我sisi, 我们
Wewe, 你nyini, 你们
Yeye, 他,她wao, 他们
b) 那些主语前缀:
Ni-, 我tu-, 我们
u-, 你m-, 你们
a-, 他她wa-, 他们
c) 还有第三种我们称之为“宾语中缀”,这些词受主语控制。它们直
接位于动词之前,它们是:
-ni-, 我-tu-, 我们
44
-ku-, 你-wa-, 你们
-m-, 他,她-wa-,他们
记住,在元音之前,-m-,被-mw-替换,例如:tulimwona, 我们看
见了她。
-m-这个宾语中缀的复数形式已经不再使用,而是由-wa-来代替。
从上下文的意思你就能分辨所用的是哪个词。例如:如果你跟很多人
说话,你就说:ninawaona,当然你的意思就是,我看见你们了。
有些时候还可以使用ku..ni 来分辨单复数,就是说,ninakuoneni,
我看见你们了。或者直接是ninawaoneni, 我看见你们了。当动词后
面接上面提到的–ni 时,动词本身的最后一个字母a 就变成了e。
在上面的例子中已经表明的很详细了。
练习19
在画线处安插适当的宾语中缀:
1. Nili_ona jana. (ni,ku)
2. Juzi nilikuwa hapa, nani ali_ona (m,ni)?
3. Mwalimu amekuja shuleni,je, ume_ona (ku,ni mw)?
4. Wageni walikuwa hapa, tuli_ona (ku, ni ,wa, mw)?
5. Wagonjwa watakuja, mganga ata_ona (ni, m, wa)?
6. Je, baba ali_ambia nini mama? (ni, ku, mw)?
7. Je,ali_ambia nini sisi (ku, m, tu, wa)?
8. Je, dada atakuja lini? Ninataka ku_ona (tu, wa, mw).
9. Ninataka ku_ambia kitu wewe(m, ni, ku, wa)
45
10. Ninajua kila kitu,unataka ku_ambia nini (ku, m, ni)?
词汇表:
Kuuliza, 问swali, 问题
Kueleza, 解释jibu, 回答、答案
Kutazama, 看maelezo, 描述、解释
Kupenda, 喜欢、爱majaribio, 试验
Kuchukia, 恨chuki, 仇恨
Kujibu, 回答mapendo, 爱
Kujaribu, 试验tendo, 行动
Kuharibu, 毁坏uchungu, 苦涩
练习20
将下面的一段话翻译成汉语:
Tatu alituuliza swali moja gumu sana, tukajaribu kumjibu.
Sisi
pia tulimwuliza swali moja gumu, na yeye akajaribu kutujibu.
Tatu anapenda sana kuuliza watu maswali magumu. Kila siku
ananwauliza maswali mengi. Watu wengi wanapenda kuuliza
wenzao
maswali (wenzi wao: 同伴)kuuliza ni njia nzuri ya kujifunza
vitu vingi.
第十七课
46
斯瓦希里语否定式
斯语使用了另外一套系统来表达否定的意思。于是否定的意思就暗
含在这里了。他们是:
a) 在M-WA 类:
Si, 我不hatu, 我们不
Hu, 你不ham, 你们不
Ha, 他,她不hawa, 他们不
c) 在其他类别里:
M/MI, hau/hai, 例如: mti hau… miti hai…
KI/VI, haki/havi, kiti haki… viti havi…
N/N, hai/hazi, nyumba hai… nyumba hazi…
O/MA, hali/haya jina hali… majina haya…
U, hau/hazi. Uso hau… nyuso hazi…
PA, hapa pahali hapa…
KU, haku kusoma haku…
下面是一些在否定形式里用到的规则:
1, 所有形式下的动词全部都去掉ku 前缀,只有单音节动词在将
来时态里保留ku.
2, 以元音a 或e 结尾的动词在现在时态里将结尾的元音改为i.
3, 表达现在时态的na 在肯定语气里不被替换,但是me 被改为
ja, li 被改为ku。Ta 不变化。
在肯定和否定形式下的斯瓦希里语:
47
肯定否定
Kusoma, 读kutosoma, 不读
(肯定)
现在时
Nanasoma, 我读sisomi, 我不读
Unasoma, 你读husomi, 你不读
Anasoma, 她读hasomi, 他不读
完成时态
Nimesoma, 我读过了sijasoma, 我还没读过
Umesoma, 你读过了hujasoma, 你还没有读过
Amesoma, 他读过了hajasoma, 他还没有读过
过去时
Nilisoma, 我刚读了sikusoma, 我没读
Ulisoma, 你刚读了hukusoma, 你没读
Alisoma, 他刚读了hakusoma, 他没读
Tulisoma, 我们刚读了hatukusoma, 我们没读
Mlisoma, 你们刚读了hamkusoma, 我们没读
Walisoma, 他们刚读了hawakusoma, 我们没读
将来时
Nitasoma, 我将要读sitasoma, 我将不读
Utasoma, 你将要读hutasoma, 你将不读
Atasoma, 他将要读hatasoma, 他将不读
48
Tutasoma,我们将要读hatutasoma, 我们将不读
Mtasoma, 你们将要读hamtasoma, 你们将不读
Watasoma,他们将要读hawatasoma, 他们将不读
一些元音动词的例子
现在时
Ninakula, 我吃sili, 我不吃
unakula, 你吃huli, 你不吃
完成时
Nimekula, 我已经吃了sijala, 我还没吃
umekula, 你已经吃了hujala, 你还没吃
过去时
Nilikula, 我刚吃了sikula, 我还没吃
ulikula, 你刚吃了hukula, 你还没吃
将来时
Nitakula, 我将要吃sitakula, 我不吃
utakula, 你将要吃hutakula, 你不吃
同样的,kuja, “来”,有:
Ninakuja, 我来了siji, 我不来
Unakuja, 你来了huji, 你不来
完成时
49
Nimekuja, 我来了sijaja, 我还没来
过去时
Nilikuja, 我刚来sikuja, 我没来
将来时
Nitakuja, 我要来sitakuja, 我不会来。等
等。
练习21
按照下面的例子,将下面的肯定句型转换成为否定句型,将否定句型
转换为肯定句型。
Je, mwalimu amekuja?(肯定)
Je, mwalimu hajaja?(否定)
1, Nani anakula ndizi za mtoto?
2, Wageni wanapenda samaki lakini hawataki ndizi.
3, Baba amekuja na amelala.
4, Mwalimu alisema wewe ni mtoto mjanja.
5, Mgonjwa hali samaki,anakula viazi na mkate.
6, Nani amekuja hapa jana.
7, Je, umeona samba? Nani hajaona samba?
8, Mganga atakuja kesho.
“kuwa”和“kuwa na”和“kuwako”的否定形式。
“kuwa”(做为)、“kuwa na”(有)和“kuwako”(在某地)的区别只
50
是表现在现在时态里。
肯定形式否定形式
Kuwa
Ni,是si, 不是
Kuwa na
Nina, 我有sina, 我没有
Una, 你有huna, 你没有
Ana, 他有hana, 他没有
Wana, 他们有hawana, 他们没有
Kuwako
Niko, 我在… siko, 我不在…
Uko, 你在… huko, 你不在…
Yuko, 他在… hayuko, 他不在…
Wako, 他们在… hawako, 他们不在…
完成时态
Sijawa, 我还没有例如:sijawa mjinga hivyo, 我还没有
那么笨。
Kuwako 不在这个时态里面出现
Kuwa na: sijawa na 我还没有… 例如:sijawa na mali nyingi. 我
没有那么多钱。
过去时态
Kuwa: sikuwa, 我不是…等等
51
Kuwako: sikuwa(ko), 我不是在…
Kuwa na: sikuwa na, 我没有…
将来时态
Kuwa: sitakuwa, 我不会…
Kuwako: sitakuwa, 我不会在…
Kuwa na: sikuwa na, 我不会有…
有用的短语:
Usiwe na wasiwasi 你不要担心
Usiwe na shaka 你不用怀疑
Usiwe mjinga 你不要太傻
在斯语中,命令常常用动词词根发出,如果遇到单音节动词,则使
用其完整形式。例如:
Soma, 读(单音节动词)
Andika, 写
Lala, 睡觉,躺下
Kula, 吃
Kunywa, 喝
52
Kuja 是一个不规则词,它的命令式是njoo,“过来”。如果变为复
数形式,就需要加一个后缀ni ,然后把词尾的a 变为e。如下:
单数复数
Soma, 读someni, 你们读
Andika, 写andikeni, 你们写
Kula, 吃kuleni, 你们吃
Njoo, 来njooni, 你们过来
表达愿望时和英语一样,“let me”、“let us”,都是以动词来表达
的,将词尾的a 变为e ,然后加上主语前缀:ni-, u-, a-, m-, wa-.
所以,以动词kuenda,为例子,我们就得到:
Niende, 我能走吗?让我走。
Uende, 你走吧。
Aende, 他走吧。
Tuende, 我们走吧。
Muende, 你们走吧。
Waende, 让他们走。
单音节动词也不例外。所以如下:
Nije, 让我来
Uje, 你过来
Aje, 他来
Tuje, 我们来
Mje, 你们来
53
Waje, 让他们来
同样,nile, 让我吃,ule, 你吃吧,等等。这种句型叫做虚拟语
气。适用于任何需要表达感情的时候。第一个动词时用来指示,第二
个是用虚拟语气。例如:
Alinipa kitabu nisome, 他给了一本书我读。
Anakula chakula bora apate nguvu, 他吃好吃的以增强体力。
Walituita twende kula,他叫我们去吃东西。
虚拟语气是在特定的动词后面使用的,比如:
Kuambia, 告诉
Kusema, 说
Kuita, 叫
例如:nilimwambia aje, 我告诉他来。
Je, alisema twende leo? 他说了我们今天应该去吗?
Ita wageni waje kula, 叫客人们来吃饭吧。
还有另外一些词:
Lazima, 必须
Inafaa, 合适
Haifai, 不合适
Ni vizuri, 是好的
Si vizuri, 是不好的。
例如:
Lazima uende nyumbani. 你必须回家去。
54
Inafaa uende nyumbani. 你回家去比较好。
Ni vizuri uende. 你回家去比较好。
和命令动词合用:
例如:
Njoo nikuambie, 过来我有话和你讲。
Ngoja aje, 等他来。
Sema nifanye nini? 说吧, 我干什么?
Njoo tunywe pombe, 来,我们一起喝酒吧。
Karibu tule. 欢迎一起进餐。
和表达否定意义的动词合用,这些动词是:kukataza, 禁止kukataa,
拒绝kuzuia, 阻止。
这些词后面接否定语气的虚拟语气,如下:
Nisiende, 我不去
Usiende, 你不去
Asiende, 他不去
Tusiende, 我们不去
Msiende, 你们不去
Wasiende, 他们不去
例如:
Baba alitukataza tusiende shambini. 爸爸禁止我们去地里。
如上所示,虚拟语气的否定形式是在其肯定形式中的宾语前缀和动
词词根中间加上si 而成。所以判断虚拟语气的否定和肯定形式就在
55
于这个si 。但是两者的形式还是趋于一致。比较:
Niende, 我去了
Nisiende, 不要让我去。
Tuende, 我们走吧。
Tusiende, 我们不要去了。
虚拟语气的否定形式主要是用于对第二者发出命令和指令,就是
说:
Usiende, 你不许去!
Msiende, 你们不许去!
Usije kesho, 你明天别来!
Msije kesho, 你们明天别来!
Usile matunda mabichi, 你不要吃生水果。
Msile matunda mabichi, 你们不要吃生水果。
Usifanye hivi, 你不要这么做。
Msifanye hivi, 你们不要这么做。
Usiwe na shaka, 你不要担心。
Msiwe na shaka, 你们不要担心。
Usijali, 你别管!
Msijali, 你们别管!
Usinisumbue! 你别烦我。
Msinisumbue! 你们别烦我。
当命令和愿望带有一个宾语前缀,那么动词词根中最后的a 变为
56
e。
例如:niambie, 告诉我mwambie, 告诉他
别的还有. Usinitazame hivyo! 你别这么看着我。
有一些动词在最后的a 之前还有一个额外的元音,下面是一些例
子:
Kuleta, 带来kuletea, 带给…
Kuandika, 写kuandikia, 写给…
Kusoma, 读kusomea, 给…读
Kutaka, 想要kutakia, 希望某人…
Kufanya, 做kufanyia, 为… 做
Kukataa, 拒绝kukatalia, 拒绝
Kufikiri, 想kufikiria 为… 考虑
Kusema, 说kusemea, 为… 说。
我们从上面的例子中可以看出:
a) 不论什么时候,在倒数第二个元音是e 或o 的时候,最后一个元
音前面加的都是e 。就是:kuleta, 变成kuletea kusoma, 变
成kusomea 。
b) 倒数第二个元音是I 的时候,所加的元音变成i。就是:kuandika,
变成kuandikia.
c) 倒数第二个元音是a 的时候,所加的元音还是i。就是:kutaka,
变成kutakia.
观察下列动词,在加元音前后的意思有何区别:
57
Kutaka, 想要anataka chai, 他想喝茶。
Kutakia, 祝愿某人(早日康复等)nakutakia heri, 我希望你一切
都好。
Ninakutaka, 我想你。
d) 以ua 结尾的动词,a 前面通常加li。
Kufungua, 开变成kufungulia 为某人开门。
Amefungua mlango, 他开门了。但是, amenifungulia mlango. 他
为我开门。
e) 以I 结尾的动词,要在I 后面加上a,如:kufikiri, 想。变成:
kufikiria , 考虑。
Baba alifikiri sana, 爸爸很用心在思考。
Baba alikufikiria sana. 爸爸很想念你。
Alirudi jana jioni, 他昨晚回来了。
Alirudia somo lake. 他在复习。
f) 以ia 结尾的单词,在a 前加上li 。如:kukimbia, 跑,变成
kukimbilia, 追。
注意:上述规则适用于肯定和否定的命令和愿望。
Niletee chai, 给我茶。
Usiniletee chai, 你不要给我茶。
Mpe mtoto maziwa, 给小孩牛奶。
Usimpe mtoto maziwa, 你不要给小孩牛奶。
Mwambie aje, 叫他过来。
58
Usimwambie aje, 不要叫他来。
Uwe hapa kesho asubuhi. 明天早上你要在这里。
Usiwe hapa kesho asubuhi. 明天早上你不要来。
练习22
用否定的表达方式回答下列问题:
例:je, mwalimu wetu alikuja jana shuleni?
回答:hapana, mwalimu wetu hakuja shuleni jana.
1, Je, mwalimu amekuja?
2, Je, unakula samaki na viazi?
3, Je, mlevi anakunya pombe kila siku?
4, Je, mlikuwa nyumbani jana?
5, Je, ulinifikiria au hapana.
练习23
将下面的句子翻译成斯语:
1, 一个好名字,很多好名字。
2, 你去哪?我回家。
3, 别回家了,咱们去玩吧。
4, 我必须回家了,妈妈不准我去玩。
5, 吃个香蕉吧,很甜的。
6, 我不在学校是香蕉。
7, 你在读谁的书?老师的吗?
8, 我在读妹妹的书,很好看,而且也很容易。
59
9, 你在笑什么?你在笑话我吗?
10, 你怎么知道我在笑话你?我没有笑。
11, 你不应该笑话别人。
12, 明天别来看我,我不在家。后天来吧,我在家。
13, 再见!我要走拉,安全地回家。
14, 再见,明天见。
练习24
将下面的句子完成,并且改为否定形式。
1, Wageni wa__(kufika) jana.
2, Watoto wa__(kufanya) nini sasa?
3, Wagonjwa wa__(kuenda) hospitali kesho.
4, Nani ali__(kusema) maneno mabaya?
5, Je, ulimwona mwalimu? Ndiyo ni__
6, Je, mama (kuwako) wapi sasa? Mama ___(kuwako) jikoni
sasa .
7, Je, u__(kula) viazi sasa? Ndiyo ni__(kula viazi sasa).
8, Njoo tu__(kula); niletee maji(kunywa).
9, Je, wanafunzi wame__(kufika)? Ndiyo wanafunzi wa__
10, Je, mna__(kutaka) nini hapa? Tu__(kutaka) kazi.
第十九课
60
指示代词:这和那
这,那和他们的复数形式这些,那些被称之为指示代词。在斯瓦
希里语中,只是代词被分为3 中类型,指近处的人和物、指远处的人
和物、或者那些表示人,或者被谈到的人附近的东西。让我们先从指
人的指示代词开始吧:
单数复数
Mtu huyu, 这个人watu hawa, 这些人
Mtu yule, 那个人watu wale, 那些人
Mtu huyu, 那个人(在你附近的) watu hao, 那些人(在你附近
的)
Huyo 和hao 也用于那些我们前面提到过的人。也可以用于蔑视的
说法, 例如:mtu huyo ni mjinga. “这人是个傻子”追一个小偷
的时候,我们都会喊:mwizi huyo “这个人是小偷,小心!”
假如我看见你和一个小孩在一起,我想问他是谁的小孩,我该用哪
种形式呢?当然,huyo! 再假设,我和你走在一起,看见一个小孩在
不远处,这时候我该用哪种形式呢?毫无疑问:yule: mtoto yule ni
wa nani? “那个小孩是谁的?”如果小孩离我们都很近,就要说mtoto
huyu.
下面是斯语中各类名词所对应的指示代词,Ф符号代表否定或没有
的意思:
名词类别
M/MI mti huu, 这棵树mti ule, 那棵树
61
Miti hii, 这些树miti ile, 那些树
KI/VI kitabu hiki, 这本书kitabu kile, 那本书
Vitabu hivi, 这些书vitabu vile, 那些书
Ф/MA jina hili, 这个名字jina lile, 那个名字
Majina haya, 这些名字majina yale, 那些名字
N/N nyumba hii, 这间房子nyumba ile, 那间房子
Nyumba hizi, 这些房子nyumba zile, 那些房子
U ukuta huu, 这座墙ukuta ule, 那座墙
Kuta hizi , 这些墙kuta zile, 那些墙
PA pahali hapa, 这个地方pahali pale, 那个地方
KU kula huku, 这个吃的kula kule, 那个吃的
第三类指示代词(huyo)
M/MI mti huo,那棵树(靠近你)
Miti hiyo, 这些树(靠近你)
KI/VI kitabu hicho,那本书(靠近你)
Vitabu hivyo 那些书(靠近你)
Ф/MA jina hilo, 那个名字(靠近你)
Majina hayo,那些名字(靠近你)
N/N nyumba hiyo,那间房子(靠近你)
Nyumba hizo, 那些房子(靠近你)
U ukuta huo,那座墙(靠近你)
62
Kuta hizo 那些墙(靠近你)
PA pahali hapo,那个地方(靠近你)
KU kula huko,那个吃的
第二十课
所有格代名词
斯瓦希里语中的所有格代名词按照形容词的变化形式来变化。他们
有名词性前缀,象下面一样。
-angu, 我的-etu, 我们的
-ako, 你的-enu, 你们的
-ake, 他的-ao, 他们的
下面是名词类别前缀:
M/WA.W mtoto wangu, 我的孩子
Watoto wangu, 我的孩子们
M/MI, W/Y mkono wake, 他的手
Mikono yake, 他的手
KI/VI, CHA/VYA kitabu chako, 你的书
Vitabu vyako, 你的书
N/N, Y/Z nyumba yetu, 我们的家
Nyumba zetu, 我们的家
Ф/MA, L/Y jina langu, 我的名字
63
Majina yangu, 我的名字
U/N, W/Z ufunguo wao, 他们的钥匙
Funguo zao, 他们的钥匙
PA,P pahali pako, 你的地方,
KU, KW kusoma kwake, 他的朗读
表达“的”的时候,用的是相同的前缀
在m/wa 类名词中,wa 用来表示“的”的单数和复数形式。
例如:mtoto wa mwalimu, 老师的孩子
Watoto wa mwalimu, 老师的孩子们。
在ki/vi 类名词里,则:
Kitabu cha mwalimu, 老师的书
Vutabu vya mwalimu, 老师的书(复数)
只要你知道在斯语中,“的”是用wa 来表示,就能顺利的使用上面
所提及的前缀来使用它。
练习25
给下面的句子中需要的地方加上适当的前缀。
1, Je, nani ameona vitabu –a mwalimu leo .
2, Wageni wameleta mizigo –ao.
3, Walikuwa na mizigo –ingi sana na –zito.
4, Nyumba –etu ni kubwa na nzuri, ina milango –wili.
5, Wape funguo –ao, funguo –ako ziko wapi?
6, Majina –a watoto hawa ni magumu lakini mazuri.
64
7, Miguu –ake ni mizuri kuliko miguu –a dada yake.
8, Kusoma -ake si kuzuri lakini kuandika –ake ni kuzuri.
9, Mkono –a mtoto ni –dogo, na kichwa –ake ni –dogo pia.
10, Je, umemwona mtoto –angu? Alikuwa na watoto –ako.
练习26
将下面的句子翻译成斯语:
1, 他的孩子今天不会去学校。
2, 我们的老师不在学校吃饭,他在家吃。
3, 你去哪里吃? 我不在这里吃。
4, 他们的饭今天来不了了。
5, 告诉他们后天来。
6, 我们的书在哪?我们的衣服在哪?
7, 我听见人们喊:贼!贼!贼往那边跑了!
8, 那个人是谁?那个人是我们的客人。
9, 这是谁的小孩?这是她的小孩。
10, 那些人是谁?那些人是我们的朋友。
11, 把那个小孩带过来,我想见见他。
12, 我现在能走了么?我没有工作可作。快走,再也别来了烦我了。