哈萨克语自我介绍及日常问候语
2017-04-25 14:22阅读：
在写这篇学习心得之前，我其实是有点困惑的，不知道在学习完语音之后，是该先学语法还是先学日常会话。先学语法怕枯燥记不住，先学日常会话怕复杂看不懂，十分矛盾。仔细斟酌之后，我决定还是按照母语学习者的学习规律，先从日常会话开始，把一些基础的句型和词汇记住了，再去探究其中的语法规律，那个时候就有种水到渠成的感觉了，记忆也会更牢固。
那么就先从自我介绍和日常问候语开始吧。先放几个视频，大家先看一遍，虽然是用拉丁字母教学的，但我觉得还是很好懂。视频里的文字我都会直接转化成西里尔字母，对照着看一下就能明白，不过人名都是瞎翻的，凑合看。其实本来是应该整理一个西里尔字母和拉丁字母对照表的，但是我懒，所以先放着，等有空的时候再弄。
1. https://youtu.be/-e8EQGyvMTw
Сәлем! 你好！（非正式）
Сәлеметсіз бе! 您好！（正式）
Қал қалай? 最近怎么样？（非正式）
Қалыңыз қалай? 您最近怎么样？（正式）
Жақсы! 挺好！
Жаман! 不好！
Сәлем这个词，第一个音节里的元音是ә，百分之八十可以断定是阿拉伯语来的，事实上它就是。这个词原意为平安、和平等，跟伊斯兰和穆斯林这两个词是同源的。这个词在穆斯林里应该是通用的，出自《古兰经》里的一句话，音译为哈萨克语就是Ассалаумағалейкум，大意是祝你平安。所以哈萨克男性之间也会用这句话来充当正式的问候语，用法是一个人先说Ассалаумағалейкум，然后另一个人回Уағалейкумассалам，大意是也祝你平安。一般跟朋友见面打招呼就用Сәлем就行了，而跟长辈领导或者初次见面的人打招呼得用Сәлеметсіз
бе这种敬语。
下面拆解一下Сәлеметсіз бе这句话，Сәлем-ет-сіз
бе，сәлем刚才说了，是平安的意思，ет在哈萨克语里是一个用来派生动词的词，表达“做、使……成为”的意思，跟
静词组合成为复合动词，把它加在一个非动词后面，就变成动词了，但是这个ет可能并不是这个作用，因为根据语法结构сәлемет在这里并不是动词，原因是它后面附加的-сіз这个成分是没有直接接动词的语法形式的，所以сәлемет在这里应该还是个体词。сіз是一个谓语性人称附加成分，谓语性人称附加成分有三种作用：1.表明这个词是句子中的谓语；2.表明主体的人称，也就是主语是第一人称、第二人称，还是第三人称；3.表明主体是单数还是复数。сіз是第二人称单数的敬语形式，用它做谓语性人称附加成分，表示这个主体是“您”这个第二人称单数，没有实际意义但有人称变化，сіз本身单拿出来也是“您”的意思，可以当主语。综合一下，сәлеметсіз就是（您）平安，这句话其实省略了主语，因为谓语后面附加的这个сіз已经表明了主语是第二人称单数，所以主语就省略了。然后бе是个疑问词，相当于“吗”。所以Сәлеметсіз
бе这句话直译过来就是“平安（←谓语，第二人称单数敬语）吗”，您平安吗。
Қал қалай?
қал有两种意思，一个是胎记的意思，另一个是健康、状态之类的意思，后者基本上就是用在这句问候语里。қалай是怎样的意思，合起来就是身体咋样？
Қалыңыз қалай?
上面那句话的敬语，ыңыз是领属人称附加成分，指代“您的”，虽然哈萨克语里有“您的”这个词сіздің，但是在表示您的这个含义的时候还是必须在名词后面加上ыңыз这个附加成分，就像上面那个сіз一样，哈萨克语就是有这个特点，靠往词干后面加各种各样的附加成分来表达多种语言含义。
Жақсы是“好”的意思，大家都比较熟维吾尔语里那个“亚克西”，跟这个词差不多，应该是同源的，词首的y变zh是哈萨克语和维吾尔语的一个主要区别。
Жаман是“坏”的意思，跟жақсы是反义词。
2. https://youtu.be/R9aR4JbTFoo
Менің атым Максат. 我的名字叫Максат。
Сіздің атыңыз кім? 您叫什么名字？
Сіз қайдан келдіңіз? 您来自哪里？
Мен Қазақстаннан келдім. 我来自哈萨克斯坦。
Менің атым Максат.
мен有两个意思，当代词的时候是“我”的意思，当连词的时候是“和”的意思。нің是名词的领格，相当于“的”，所以меннің就是“我的”，不过你сен、我мен、他ол这几个代词加领格把词尾的那个н和л都去掉了，变成了固定的说法менің我的、сенің你的、оның他的。继续，ат也有两个意思，“马”和“名字”，嗯，这个还蛮有游牧民族的特点的，马跟名字一样重要哈。ым是领属人称附加成分，指代“我的”，还记得上面那个Қалыңыз
қалай里的ыңыз吗？跟ым的作用是一样的，都是领属人称附加成分，只不过表示的人称不同啦。所以，атым就是“我的名字”。综合一下，Менің
атым Максат，我的 名字 Максат，我的名字叫Максат。
Сіздің атыңыз кім?
сіз，上面提到了，单拿出来是“您”的意思，дің跟上面менің的нің一样，也是名词的领格“的”，нің加在元音和鼻辅音后，дің加在浊辅音后。所以，сіздің，您的。ат名字，ыңыз您的，атыңыз您的名字。кім“谁”，用来指代人，还有个代词не“什么”，用来指代物，然而这里用了“谁”，而不是汉语和英语里都习惯的“什么”，诶，对了，人家就是这么用，记住就行了，问人名就用指人的кім。综合一下，Сіздің
атыңыз кім，您的 名字 谁，您的名字叫什么？
Сіз қайдан келдіңіз?
сіз您。қай也是个疑问代词，相当于“哪”，дан是个名词的从格附加成分，表示“从”，қайдан就是从哪。кел是个动词，意思是“来”，ді是动词的确定过去时附加成分，表示不久前确实发生的动作，ңіз是领属人称附加成分，表示第二人称单数尊称，跟ыңыз、ым性质是一样的，ыңыз也表示第二人称单数尊称，但为啥这里用ңіз而不是ыңыз呢，这就涉及到之前介绍过的语音规律了，келді最后一个字母是元音，所以之后得跟辅音，不必加元音了，然后又因为кел最后一个音节里的元音е是前元音，所以它后面加的所有附加成分都得是前元音，ді是前元音，ңіз也得是前元音і，而上面那个атыңыз里ат是后元音词，所以，也得用后元音ы的ыңыз。然而这里为什么用领属人称附加成分而不是谓语性人称附加成分呢？这个问题我也没搞懂，动词后面附加成分的时候就是有的用领属人称，有的用谓语性人称，现在先具体情况具体分析吧，等我之后学得比较熟了之后再找找规律。所以最后综合一下，Сіз
қайдан келдіңіз，您 从哪 来，您来自哪里？
Мен Қазақстаннан келдім.
мен我，Қазақстан哈萨克斯坦，нан和қайдан里的дан一样，都是从格附加成分，只不过дан加在元音和浊辅音后，нан加在鼻辅音后。келдім和келдіңіз结构一样，кел来，ді确定过去时，м领属人称附加成分，м和атым里的ым一样，只不过ді以元音结尾，直接加м就行了，ат以辅音结尾，所以得加个元音ы。综合一下，Мен
Қазақстаннан келдім，我 从哈萨克斯坦 来，我来自哈萨克斯坦。
3. https://youtu.be/ITggnyUoTjM
Сәлем! 你好！（非正式）
Сәлеметсіз бе! 您好！（正式）
Менің атым Jack. 我的名字叫Jack。
Танысқаныма қуаныштымын. 很高兴认识你。
Рахмет! 谢谢！
Сау бол! 再见！（非正式）
Сау болыңыз! 再见！（正式）
前三句上面讲过了，不赘述。
Танысқаныма қуаныштымын.
таны-с-қан-ым-а，таны是一个动词“认识”，-с动词的共同态，所以таныс相识。қан是一种形动词附加成分，形动词让动词在表示行为动作的同时又具有了静词的特征，可将行为动作的意义转变为人或物的性质特征，形动词既具有动词的功能，又具有形容词的功能，形容词也可以当名词用，所以形动词一般可以充当任何句子成分。қан形式形动词表示动作的过去和完成，在这里танысқан这个形动词就当名词用了，因为它后面接的是一个-ым，上面学过很多次了，领属人称附加成分，表示“我的。-а是名词的向格，表示方向、对象、目的、期限、凭借等语法意义，在句子中一般用作状语，可以翻译成“向、为、对、往、到”之类的。所以，танысқаныма，相识
我的
对、为，为我的认识你，对于我认识你这件事。қуан-ыш-ты-мын，қуан-，动词，高兴。-ыш，动词派生名词的词缀，加在动词后构成与行为动作相关的名词，қуаныш，高兴，名词。-ты，名词派生形容词的词缀，加在名词后面构成形容词，қуанышты，高兴的。-мын跟сәлеметсіз里的-сіз一样，都是谓语性人称附加成分，表示这个词在句子中做谓语，-мын代表第一人称单数，也就是“我”，сәлеметсіз是您平安，那қуаныштымын就是我高兴。综合一下，танысқаныма
қуаныштымын，为我认识你而高兴，很高兴认识你。
Рахмет，谢谢，没什么好说的，常用词，记住就行了。
Сау бол! сау是安康，бол，动词，是，成为，be。道别用语，再见。
Сау болыңыз!
ыңыз上面见过很多次了，是名词的领属人称附加成分，然而这里的бол是个动词来着，所以此处ыңыз代表的并不是领属含义“您的”，而是动词的命令式，您安康！动词的命令式里只有第二人称单数尊称跟领属人称的形式一样，其他人称的都不同哈。另外келдіңіз也是动词来着，也接领属ңіз，为啥不是命令式呢，因为келді不是直接动词原形кел加的，而是跟了个ді表示确定过去时，陈述式里只有这一个时态是后接领属人称的，其他的都是接谓语性人称。另外，动词的命令式中，第二人称单数普称是不加附加成分的，直接用动词原形表示，所以上面那句сау
бол其实也是命令式，你安康，只不过因为是第二人称单数普称所以没有附加成分罢了，变成敬语之后就得加ыңыз了。
- Сәлеметсіз бе! - 您好！
- Сәлеметсіз бе! - 您好！
- Сіздің атыңыз кім? - 您叫什么名字？
- Менің атым Бағлан. Ал сіздің атыңыз кім? - 我叫Бағлан。您叫什么名字？
- Менің атым Санал. Танысқаныма қуаныштымын. -
我叫Санал。很高兴认识你。
- Рахмет, менде. - 谢谢，我也是。
- Сау болыңыз! - 再见！
- Сау болыңыз! - 再见！
大部分都介绍过了，挑没讲过的讲一下。第四行，ал是连词，“而，可是，然而，但是”。倒数第三行，менде，мен我，де也是个连词，体词后只使用一次的时候表示“也”的意思，менде，我也，我也是。其实де作连词的时候跟ал一样，也是要单独使用的，мен
де酱紫，这里跟前面的мен连起来了，猜测是因为说法固定了吧。
- Сәлем! - 你好！
- Сәлем! - 你好！
- Сенің атың кім? - 你叫什么名字？
- Менің атым Таншолпан. Ал сенің атың кім? -
我叫Таншолпан。你叫什么？
- Менің атым Мариаш. - 我叫Мариаш。
- Танысқаныма қуаныштымын. - 很高兴认识你。
- Рахмет, менде. Сау бол! - 谢谢，我也是。再见！
Сенің атың кім? сіздің атыңыз
кім的非敬语形式，сен你，нің跟сіздің里的дің、менің里的нің性质一样，都是名词的领格，可以直接翻译成“的”，然后сенің和менің一样，加完нің之后，把сен、мен词尾的н脱去了。атың，at名字，ың跟ыңыз、ым一样，名词的领属人称附加成分，指代“你的”。сенің
атың кім，你的 名字（你的） 谁，你的名字叫什么，你叫什么名字？
初学的时候看到领属人称和名词的领格会觉得困惑，名词的领属人称和领格属于不同的语法范畴，名词加上一个领属人称，就表示它属于了某一个人称，比如变成了你的东西、我的东西，或他的东西。而领格正相反，它是加在领有者后面的，表示这个东西有了一个什么其他的东西，跟人称无关，至于它有了什么，那不知道，得跟后面的词配合才能知道。领格和领属人称是呼应的关系，比如要表达我的名字，мен
ат，我мен是领有者，后接领格нің，而ат是我拥有的东西，后接领属人称ым，它就变成了我的名字，它的所属性质发生了变化，加了领属人称之后就从一个普通的名字变成了我的名字，对其自身加了一个限定，而“我”мен加领格“的”нің是为了用“我”给别的东西加限定，我还是那个我，并没有发生啥性质变化。
4. https://youtu.be/ClPb9BJQ_zg
Қайырлы таң! 早上好！
Қайырлы күн! 下午好！
Қайырлы кеш! 晚上好！
Қайырлы түн! 晚安！
Қалыңыз қалай? 您最近怎么样？（正式）
Қалың қалай? 最近怎么样？（非正式）
Тамаша! 很好！
Жақсы! 挺好！
Жаман емес! 还不错！
Қайырлы таң! қайырлы，好，基本就用在这类问候语里了吧，таң是是早晨，қайырлы таң，好
早晨，早上好。күн是太阳、日子、天，相当于汉语里的“日”，所以қайырлы күн，好
日，日安，下午好。кеш，晚，қайырлы кеш，好 晚，晚上好。түн，夜，қайырлы түн，好 夜，晚安。
Қалыңыз қалай? 讲过了。
Қалың қалай?
没讲过，但是一眼就能看懂啊，ың跟ыңыз性质一样，只不过是非敬语罢了，ыңыз是您的，ың是你的，健康（你的）
咋样，你身体咋样，你最近怎么样？Қал қалай? Қалың қалай? Қалыңыз қалай?
越来越正式哈。
Тамаша! 优秀，excellent，极好，splendid。
Жаман емес! жаман，坏，emec，不（是），жаман емес，坏 不，不坏，不错。
- Сәлеметсіз бе, Айгерім апай! - 您好，Айгерім姐姐！
- Қайырлы күн, Галиаскар! - 下午好，Галиаскар！
- Қалыңыз қалай? - 您最近怎么样？
- Рахмет! Тамаша! - 谢谢！很好！
- Өзіңіздің қалыңыз қалай? - 您自己怎么样？
- Рахмет! Тамаша! - 谢谢！很好！
- Сау болыңыз! - 再见！
- Сау болыңыз! - 再见！
Сәлеметсіз бе, Айгерім апай!
апай，姐姐，阿姨，称呼女性长辈好像基本都用这个，貌似也能用来称呼老师，视频里那个好像就是老师吧。称呼这些目前还搞不清，暂且当姐姐用吧。
Өзіңіздің қалыңыз қалай?
өз，反身代词，“自己”，іңіз领属人称，跟ыңыз一样，“您的”，只不过根据元音和谐，ө是前元音，所以后面也跟前元音і，өзіңіз，您自己，yourself。дің，讲过了，领格“的”，所以өз-іңіз-дің，自己（您的）的，您自己的。қалыңыз讲过，қал健康，ыңыз领属人称，和前面的领格相配合，өзіңіз(дің)
қал(ыңыз)，您自己 的 健康（您的），您自己的健康。өзіңіздің қалыңыз
қалай，您自己的健康怎么样，您自己怎么样？
- Сәлем, Галиаскар! - 你好，Галиаскар！
- Қайырлы таң, Данияр! - 早上好，Данияр！
- Қалың қалай? - 最近怎么样？
- Рахмет! Жаман емес! Өзін қалайсың? - 谢谢！还不错！你自己怎么样？
- Рахмет! Жақсы! - 谢谢！挺好！
- Сау бол! - 再见！
- Сау бол! - 再见！
第四行，Өзін қалайсың?
өз自己，ін我一开始看成了ің，跟іңіз一样，领属，只不过是非敬语的“你”，өзің就是你自己，然而我又定睛一看，原来是өзін，最后一个字母是н不是ң，于是又翻了一下字典，原来өзін也是自己的意思，但是它包含你自己、我自己、他自己，各种自己，不特指你自己。қалайсың，қалай咋样，сың谓语性人称附加成分，跟сәлеметсіз里的сіз，қуаныштымын里的мын作用一样，都是表示谓语，只不过是第二人称单数非敬语罢了，所以，қалайсың，咋样（你），你咋样，你怎么样。өзін
қалайсың，自己 怎样（你），你自己怎么样？
5. https://youtu.be/mXufBvk84DY
қала 城市
ел 国家
туған жер 故乡
Сіз қайдан келдіңіз? 您来自哪里？
Мен Америка елінен келдім. 我来自美国。
Сіз қай қалада тұрасыз? 您住在哪个城市？
Мен Нью Йорк қаласында тұрамын. 我住在纽约。
туған
жер，ту-，动词，“生”，-ған跟танысқаныма里қан一样，都是ған形式形动词，只不过根据辅音同化规则ған接在浊辅音后，қан接在清辅音后，所以туған是个形动词，具有形容词的含义，生产的，生的。жер，土地，地方。所以туған
жер，出生地，故乡，家乡。
Мен Америка елінен келдім.
Америка，America，美国。елінен，ел-і-нен，ел是国家，-і是个啥呢？-і，还有其后元音版的-ы是一种极其常见但对于初学者并不好理解的用法，-і/-ы是领属人称附加成分的第三人称形式，表示“他的、她的、它的、他们的”，或者用“其”来理解可能更方便一点。менің
атым，нің领格，ым领属人称，配合使用，我的名字。Америка(ның)
ел(і)，ның领格，і第三人称领属，美国的
国家（其），美国其国家，美国。然而对于领格和领属人称的配合还有另外一条规则，那就是当两个词结合关系十分密切，表达一个相对稳定的概念时，或者专有名词后，领格附加成分可以省略，而Америка就是个专有名词，所以它后面的领格ның就省略掉了，变成了Америка
елі。这种用法可以说是非常常见了，所以碰到一个名词后面莫名其妙加了个і/ы/сі/сы的时候，不要惊慌，不要失措，那就是一个第三人称领属人称附加成分，只不过这个词前面的词把“的”去掉了而已。继续，-нен，跟қайдан里的дан，Қазақстаннан里的нан一样，都是名词的从格，翻译成“从”，нен/нан接在鼻辅音（比如Қазақстан里的н）后和第三人称领属（і/ы/сі/сы）后。келдім讲过了，不赘述，“来”的确定过去时，再加第一人称领属。мен
Америка елінен келдім，我从美国来，我来自美国。
Сіз қай қалада тұрасыз?
сіз您，қай哪，哪个，қала城市，да是个新东西，名词的位格，表示时间、地点、处所的，翻译成“在”，在句子中充当定语、状语、间接宾语。тұрасыз，тұр-а-сыз，тұр-，动词，“站”，-а，动词的现在将来时，表示将来发生或一贯发生的动作，这里就表示一贯发生的，-сыз，谓语性人称附加成分，第二人称单数敬语，跟-сіз意思一样，但是是前后元音的关系。сіз
қай қалада тұрасыз，您 哪个 城市在 站，您在哪个城市居住，您住在哪个城市？
Мен Нью Йорк қаласында тұрамын. Нью
Йорк，纽约，қаласында，қала-сы-нда，-сы跟елі里的і一样，上面讲过了，纽约其城市，纽约市。-нда跟上一句的қай
қалада里的да一样，都是名词的位格，只不过在第三人称领属之后需要多加个н。тұрамын结构就跟тұрасыз一样了，只是这时候人称变成第一人称啦。мен
Нью Йорк қаласында тұрамын，我 纽约市在 居住，我在纽约市居住，我住在纽约。
- Сәлеметсіз бе! - 您好！
- Қайырлы таң! - 早上好！
- Сіздің атыңыз кім? - 您叫什么名字？
- Менің атым Жансайя. Ал сіздің ше? - 我叫Жансайя。您呢？
- Менің атым Надіра. - 我叫Надіра。
- Сіз қайдан келдіңіз? - 您来自哪里？
- Мен Қазақстан елінен келдім. Ал сіздің ше? - 我来自哈萨克斯坦。您呢？
- Мен Украина елінен келдім. - 我来自乌克兰。
- Сіз қай қалада тұрасыз? - 您住在哪个城市？
- Мен Киев қаласында тұрамын. Ал сіздің
ше? - 我住在基辅。您呢？
- Мен Қостанай қаласында тұрамын. -
我住在科斯塔奈。
Ал сіздің ше?
ал，“而，可是，然而，但是”，сіздің您的，ше疑问语助词，相当于汉语里的“呢”，主要用于名词、代词谓语后。ал сіздің
ше，而 您的
呢，您呢？至于为啥这里用您的сіздің，而不是直接用您сіз，那我就不知道了，反正目前就是这样用的，记住就行啦。
Украина，乌克兰。
Киев，基辅，乌克兰首都。
Қостанай，科斯塔奈，哈萨克斯坦北部城市，科斯塔奈州首府，该州北邻俄罗斯。
- Сәлем! Сенің атың кім? - 你好！你叫什么名字？
- Сәлем! Менің атым Данияр. Ал сенің атың кім? -
你好！我叫Данияр。你叫什么名字？
- Менің атым Нұржан. Танысқаныма қуаныштымын! -
我叫Нұржан。很高兴认识你！
- Рахмет! менде! - 谢谢！我也是！
- Сен қайдан келдің? - 你来自哪里？
- Мен Ресей елінен келдім. Ал сен ше? - 我来自俄罗斯。你呢？
- Мен Испания елінен келдім. - 我来自西班牙。
- Сен қай қалада тұрасың? - 你住在哪个城市？
- Мен Барселона қаласында тұрамын. Ал
сен ше? - 我住在巴塞罗那。你呢？
- Мен Ростов қаласында тұрамын. -
我住在罗斯托夫。
Сен қайдан келдің? Сіз қайдан
келдіңіз的非敬语形式，最后一个-ң跟ңіз一样，领属人称附加成分。
Ресей，俄罗斯。
Ал сен ше? 诶，这里就不用сенің了，直接用сен了，跟ал сіздің ше里不一样，非敬语就是随便吼。
Испания，西班牙。
Сен қай қалада тұрасың? Сіз қай қалада
тұрасыз的非敬语形式，сың对应сыз，谓语性人称附加成分。
Барселона，巴塞罗那。
Ростов，罗斯托夫，俄罗斯城市。
6. https://youtu.be/Xew1IlZQZYY
Сәлем! 你好！
Сәлеметсіз бе! 您好！（礼貌说法）
Амансыз ба! 您身体怎么样！（礼貌说法）
Қайырлы таң! 早上好！
Қайырлы күн! 下午好！
Қайырлы кеш! 晚上好！
Қайырлы түн! 晚安！
Отбасыңыз жақсы ма? 您家里人都好吗？
Жақсы, рахмет. 挺好，谢谢。
Өздеріңіз ше? 您呢？
Шүкір, рахмет. 挺好，谢谢。
Сау болыңыз! 再见！
Амансыз ба!
аман好像也是平安的意思，ба跟бе、ма之类的一样，都是“吗”。
таң、күн、кеш、түн，也算好记。таң，早上，尾音跟汉语一样，ang。күн、түн，日夜，尾音一样，күн是个超级常用词，“天”也是这个，“太阳”也是这个，见多了很容易记住。кеш，就这一个特殊的，反而也好记啦。
Отбасыңыз жақсы ма?
отбасы，家庭，家人，-ңыз，您的，领属人称。отбасыңыз
жақсы ма，您家人 好 吗，您家里人都好吗？
Өздеріңіз ше?
өз，自己。-дер是个名词的复数附加成分，-іңіз，跟ыңыз一样，第二人称敬语领属，这里跟дер这个复数附加成分相结合，表示您们的。ше，呢。өздеріңіз
ше，您们自己呢，您呢？至于这里为啥用复数，那我就不造了，反正知道他想表达啥意思就行，我们自己又没机会说吼。
Шүкір, рахмет. шүкір应该也是谢谢的意思，但它通常代表的是құдайға
шүкір这句话，感谢真主，真主保佑，құдай是真主，伊斯兰教里的上帝、造物主、God，ға向格，құдайға
шүкір，真主（向）感谢，向真主感谢，感谢真主，所以隐含的就是感谢真主保佑，我挺好的意思。
呼，终于讲完了，虽说是学日常会话，还是讲了一大堆语法，记不住没关系，慢慢来。
